Sınıf Yönetiminde Öğretmenin Rolü

Öğretmenlerin sınıf yönetiminde;

  • Plan program yönetimi yapar.
  • Sınıfın fiziksel ortamını düzenler.
  • Plan/program yönetimi yapar.
  • Eğitim sürecini yönetir.
  • İstenen/olumlu davranışları destekler.
  • İstenmeyen/olumsuz davranışları engeller ve değiştirir.
  • Etkili bir zaman yönetimi gerçekleştirir.

Çağdaş Sınıf Yönetimi

  • Öğrenci merkezli bir yönetimdir.
  • Sınıf yönetimi yumuşak ve esnektir.
  • Sınıf ortamında dinleme ve anlama vardır.
  • Kurallar öğrencilerle birlikte oluşturulur.
  • Her öğrenci bir bireydir ve kendine özgüdür.
  • Bireysel farklılıklar dikkate alınır.
  • Öğretmen sınıf ortamında katılımı vefarklılığı ister.

 

Sınıfın Kendine Özgü Özellikleri

ÖNGÖRÜLMEZLİK: AÇIKLIK ORTAK TARİH: Ne kadar iyi planlansa Sınıfta gizlilik Sınıfta bir öğretim yılı da, sınıf olaylarının olamaz,olaylar boyunca bir çok olay tahmin edilmesi öğrencilerin gözleri yaşanır zamanla sınıfın mümkün değildir. önünde meydana gelir. bir tarihi oluşur.

ÇOK BOYUTLULUK: Sınıfta aynı anda çok YAKINLIK değişik etkinlikler bir Olayların anında arada yapılmaya meydana gelmesi çalışılmaktadır.

Olumsuz Davranışların Durdurulması

  • Sınıfta öğrenciler olarak sınıf düzenini bozan ve öğretimi kesintiye uğratan davranışlarda bulunabilir. Öğretmen bu davranışları ortaya çıkar ve ders yapılamaz hala gelir.
  • Öğretmenler için bir sorundur. Etkili bir öğretmen sınıfta neler olduğunu gözlemler ve ne zaman müdahale edeceğini bilir.
  • sınıfta meydana gelen bazı eylemler öğrencilere zarar verebilir. Bu durumda öğretmen derhal müdahale etmelidir. Öğrencilerin birbiriyle kavga etmesi… ancak bazı eylemler bu kadar ciddi olmasa da öğrenciler öğretmenden olaya müdahale etmesini bekleyebilir.
  • bazı öğrencilerin karıştığı eylemler diğerlerine göre daha az zarar verir. Lider niteliği taşıyan ve sürekli olumsuz davranışlarda bulunan öğrencilerin arkadaşlarını etkileyerek sorunun yayılmasına neden olacağından bu öğrencilere anında müdahale edilmelidir.
  • sınıfta değişik etkinlikler yapılır. Bu etkinlikler sırasında öğrencilerden beklenen davranışlar farklıdır.
  • öğretmenin müdahale etmesi gereken davranışa karar vermesini belirleyen bir diğer etmen de öğretmenin o anda yaptığı iştir.
  • Olumsuz davranışları tanımak her zaman kolay değildir.
  • Sınıfta meydana gelen zamanında durdurmak gösterilecek pek davranış, zamanında müdahale ile sınıf durdurulabilir. olumsuz bir davranışı çok önemlidir. Sınıfta çok olumsuz yapılacak küçük bir düzeni bozulmadan
    sınıfta olumsuz davranış bir veya bir kişi tarafından başlatılır. Öğretmen olayı başladığı anda yakalarsa sorunun kaynağını kolayca bularak doğru kişiye müdahale edebilir.
    öğretmen olumsuz davranışı gösteren öğrenciye zamanında müdahale etmezse diğer öğrencilerde bu vb. tepkide bulunur.
    öğretmen birkaç kişi arasında meydana gelen bir olumsuz olayı, bir bakış ya da yanlarına giderek yapacağı bir küçük uyarı ile çözebilecekken, davranış yayılır ve izleyicisi fazla olursa hem olay hem de öğretmenin göstereceği tepki büyür.
  • Öğrenci davranışlarına çok erken müdahale de bazen sorun yaratabilir. Sınıfta her ayağa kalkan, her yanındaki ile konuşan öğrenciye müdahale eden öğretmen sınıfta terör havası estirir ve dikkatlerin daha fazla dağılmasına neden olur.
  • Öğretmenin öğrencilere göstereceği tepkiler üç grupta toplanabilir; 1. Sözel olmayan tepkiler 2. Sözel tepkiler 3. Durumun değiştirilmesi
  • Olumsuz öğrenci davranışı sınıftaki diğer öğrencilere yayılmamış ve diğer öğrenciler tarafından fark edilmemişse bulunulması gerekir.
    olumsuz bir davranışı anında durdurmanın ilk yolu öğrenci ile göz teması kurmaktır.
  • Öğretmenin kendisini gördüğünü anlayan öğrenci olumsuz davranışlardan vaz geçme eğilimi gösterir.
  • davranışçı yaklaşıma göre bireyin bir davranışının sonucu nötr ise o davranış giderek söner. Bu ilkeye göre öğretmen sınıftaki küçük olumsuz davranışları görmemezlikten gelerek sönmesini sağlayabilir. Bu tepki genellikle öğretmenin ve diğer öğrencilerin dikkatini çekmek amacıyla yapılan olumsuz davranışların sönmesine yardımcı olur.
    olumsuz davranışı gösteren öğrenci ile öğretmenin yaptığı etkinliği değiştirmeden, doğal bir biçimimde öğrenciye doğru yürümesi yakınında durarak derse devam etmesi de uyarıcı görevi görür.
  • öğretmenin öğrenciye yaklaşması da olumsuz davranışı durdurmadığı zaman, öğrenciyi dokunarak uyarabilir. Ancak bu temas hafif olmalıdır.
    bazı öğrencilerle yazılı iletişim kurmak sözel iletişim kurmaktan daha kolaydır. Yazılı ileti çocuğun yaptığı davranış üzerinde düşünmesini ve kendi kendine sorunu fark etmesine sağlar.
  • Olumsuz davranışların durdurulmasında sözel tepkide bulunmak gerekir. Sözel tepkiler çok çeşitli olabilir. Öğretmen bunlar arasında kendine, duruma ve öğrenciye uygun tepkiyi seçebilir.
  • Özellikle küçük sınıflarda öğrenciler bazı davranışları doğru davranışı bilmedikleri için gösterirler. Böyle durumlarda olumsuz davranışı gösteren öğrenciyi uyarmak yerine , öğrencinin model alarak doğru davranışı öğrenmesi sağlanabilir.
    ders dışı etkinliklerle ilgilenen ya da hayal kuran öğrencilere gösterilebilecek en uygun tepkilerden biri soru sormadır. Öğretmen dersle ilgilenmediğini fark ettiği öğrencinin yanına giderek ya da adını söyleyerek işlenen konu ile ilgili soru sorduğu zaman öğrenci dersle ilgilenmek zorunda kalır.
  • öğretim yılı başında sınıf kuralları belirlenmiş ve öğrencilere öğretilmişse kural bozucu davranışlar karşısında kurallar hatırlatılabilir.
  • etkili iletişim bölümünde ele alındığı gibi bazı durumlarda ben iletisi kullanmak iletişimi kolaylaştırır. olumsuz davranış gösteren öğrenciye, doğru davranış ve bunun olumlu sonucu hatırlatılır.
  • Bazı olumsuz davranışlar sınıf ortamından ya da ortamdaki bir objeden kaynaklanabilir. Bu tür davranışları değiştirmek için davranışa neden olan durumu değiştirmek gerekir.

öğrenciler sıkıldıkları zaman dersle ilgili olmayan objelerle uğraşmaya başlarlar. . Bu tür davranışlarda en etkili yol davranışa neden olan objeyi öğrenciden almak ya da öğrencinin çantasına koymasını sağlamaktır.
sınıfta bazı öğrencilerin yan yana oturması sınıf dinamiğinin bozulmasına ve sınıfta olumsuz davranışların artmasına neden olur.
sınıftaki etkinlikler bazı öğrencileri duygusallaştırabilir, gülme krizine sokabilir, yorabilir ve öğrencinin ortamı bozucu davranışlarda bulunmasına ve iş dışı etkinliklere yönelmesine sebep olabilir. Ersan bir su iç gel, zehra elini yüzünü yıka gel. Öğrenci kendini ders dinlemeye hazır hissettiğinde sınıfa döner.
sınıfta öğrencilerin büyük çoğunluğunun ilgileri dağılmış ve sıkılma belirtileri gösteriyorlarsa öğretmenin kullandığı yöntemi değiştirmesi ya da derse küçük bir ara vererek öğrencilerin kendilerini toparlamalarına yardımcı olması gerekir.
Sınıfta ortaya çıkan olumsuz davranışları durdurmak amacıyla yapılması gereken ilk tepkiler sözel olamayan, sözel olan ve durumu değiştirme tepkileridir. Ancak olumsuz davranışlar devam ediyorsa öğretmenin ceza vermesi düşünülebilir.
1.Ceza öğrenci davranışını baskı ile durdurur, ancak olumsuz davranışın değişmesini sağlamaz, olumsuz davranış ceza ortamdan çekilinde tekrar ortaya çıkar. 2.Ceza öğrenciye bu nedenle olumsuz davranış gösterilmeye devam eder.
3.Ceza gelişmesine neden olur. Ceza almaktan korkan öğrenci, yalan söyler, okula gelmez, saklanır, derse katılmaz. 4.Öğretmen ceza verirken öğrenciler için vardır. Böylece öğrenciler de saldırganlık davranışını öğrenirler.
5.Ceza öğrencilerin öğrenmeye verdikleri değeri azaltarak öğrenmeyi engeller. 6.Ceza öğrenciler üzerinde yaratır. Okul, öğretmene ve derse karşı olumsuz tutum gelişmesine neden olur. 7.Ceza alan ve davranışın sorumluluğunu almaz.
Ceza türleri İki türlü ceza vardır.
Olumsuz etkileri nedeniyle eğitimde mümkün olduğu kadarıyla cezadan kaçınmak gerekir. Ancak çok zor durumlarda kalındığında ceza uygulanmalıdır. Fiziksel ve çocuğun kişiliğini zedeleyici ceza kullanılmamalıdır.
bu yaklaşımda öğrenciden doğrudan doğruya gösterdiği olumsuz davranışı durdurması istenir. Araştırmalar sözel uyarının hafif ve orta derecedeki olumsuz davranışların durdurulmasında etkili olduğunu ancak ciddi davranış bozukluklarının durdurulmasında daha az başarılı olduğunu göstermiştir.
1-Uyarı sırasında hangi davranışın yanlış olduğu, niçin olumsuz olduğu ve doğru davranışın ne olduğu belirtilmelidir. 2-sözel uyarıcı öğrenci ile göz teması kurularak, ciddi ve yüksek olmayan bir ses tonu ile verilmelidir. 3-öğretmenin davranışı ve mimikleri sözel uyarıcıyı tamamlamalıdır. 4-sözel uyarıcı verildikten sonra öğrencinin davranışı durdurup durdurmadığı takip edilmelidir.
5-öğrenci davranışını durdurduktan ya da değiştirdikten sonra sözel pekiştireç verilmelidir.
Öğrencinin yaptığı bazı olumsuz davranışların doğal olarak sonuçları vardır. Doğal sonucu olumsuz olan istenmedik davranışlarda öğrencilere müdahale edilmeyerek davranışının olumsuz sonucunu yaşayarak görmesine ve hatasını kendisinin anlamasına izin verilebilir.
mantıksal sonuçta, öğretmen olumsuz davranış karşısında öğrencinin karşılaşacağı olumsuz davranışla mantıksal ilişkisi olan bir sonuç yaratır. Örneğin öğrenci yere kağıt atmışsa kağıtlar öğrenciye toplatılır. Olumsuz davranışları ile kendilerine uygulanan ceza arasında akla uygun ve açıkça anlayabilecekleri bir ilişki gördükleri zaman çocukların davranışlarını düzeltme olasılıkları daha yüksek.
öğrenci için olumlu olan bir durumun ortadan çekilmesi gibi verilmesidir. öğrenciye belli bir davranışı için ceza verilmeye karar verildiği zaman daha önce hangi davranışta bulunursa ne tür bir ceza ile karşılaşacağını ona iyice açıklayarak onu uyarmak gerekir. Aksi durumda öğrenci cezaya tepki gösterebilir.
1. Ceza mümkün olduğunca az kullanılmalıdır.

2. Okul yönetiminin hangi cezalara izin verdiği öğrenilmelidir.

3. Öğrenciyi uygulanması mümkün olmayan şeylerle tehdit edilmemelidir.

4. Öğrenciye karşı kızgınlık duyulurken ceza verilmemelidir.

5. Öğrenci için olumsuz ancak öğretim için gerekli olan davranışlar ceza olarak verilmemelidir.
6. Ceza yapılan davranışa uygun olmalıdır

7. Ceza geciktirilmemeli

8. Ceza verilen kişi ya da olay hakkında şüphe bulunmamalıdır 9. Ceza kişiselleştirilmemelidir.

10.Ceza verilirken çifte standart uygulanmamalıdır.

11.Cezaya karar verilmişse geri dönülmemelidir.

 

 

Bu yazı altındır: Öğr.Gör.Hüseyin AKAR